XungDang.comXứng Đáng
Nhà cửa, nội thất và tiện nghi

Nâng cấp vật liệu khi sửa nhà: khoản nào đáng tiền, khoản nào chỉ đẹp lúc đầu

Khi sửa nhà, vật liệu chìm trong tường như ống nước, dây điện, chống thấm đáng nâng cấp hơn lớp mặt đẹp. Cách chia khoản chi theo độ khó thay và số năm dùng.

Wide shot of a half-renovated Vietnamese townhouse room with exposed brick wall, coiled plain pipes and cables on the floor, a worker seen from behind, bright midday light, dusty warm tones

Khi sửa nhà, khoản nâng cấp đáng tiền nhất là những thứ nằm trong tường và dưới sàn: chống thấm, ống nước, dây điện, cách nhiệt mái. Lớp mặt như gạch đắt, thiết bị vệ sinh cao cấp, tay nắm cửa mạ vàng thường chỉ đẹp lúc đầu, dễ thay về sau và ít ảnh hưởng tới chuyện ở có yên hay không.

Ngân sách sửa nhà hầu như luôn vượt dự tính, và khi phải cắt, người ta thường cắt nhầm chỗ: giữ lại bộ gạch nhìn thấy mỗi ngày, cắt bớt ống nước tốt nằm khuất trong tường. Bài này đưa ra một cách chia khoản chi theo một nguyên tắc đơn giản: càng khó thay về sau thì càng đáng nâng cấp ngay bây giờ. Không bàn quy trình sửa nhà hay cách làm việc với thợ, chỉ bàn chuyện tiền nào đáng bỏ ra.

Nguyên tắc chi: càng khó thay về sau, càng đáng nâng cấp hôm nay

Mỗi vật liệu trong nhà có hai con số: chi phí mua và chi phí thay sau này. Ống nước âm tường mua có thể chỉ chênh một khoản nhỏ giữa loại thường và loại tốt, nhưng nếu loại thường rò rỉ sau vài năm, chi phí thay thật sự gồm đục tường, đục gạch ốp, làm lại chống thấm, ốp lại gạch, sơn lại, và cả những ngày sống trong bụi. Chi phí thay gấp nhiều lần chi phí mua.

Ngược lại, một bộ vòi sen đắt tiền gắn nổi trên tường có thể thay trong một giờ, không đụng tới gì khác. Nếu mua loại vừa phải, vài năm sau muốn đổi chỉ tốn đúng giá bộ vòi mới. Chi phí thay gần bằng chi phí mua.

Từ đó có một thứ tự ưu tiên khá ổn định. Nhóm một là những thứ bị lấp kín: chống thấm sàn vệ sinh, ban công, sân thượng; ống cấp thoát nước; dây điện, ống luồn, tủ điện; cách nhiệt, chống nóng mái. Nhóm hai là những thứ thay được nhưng tốn công: cửa đi, cửa sổ, sàn, gạch ốp. Nhóm ba là những thứ thay dễ: thiết bị vệ sinh, vòi, đèn, công tắc mặt nạ, tay nắm, rèm.

Khi ngân sách eo hẹp, hãy giữ nguyên nhóm một ở mức tốt, cân nhắc nhóm hai, và chấp nhận mức vừa phải ở nhóm ba. Sau này có tiền, nâng cấp nhóm ba dễ hơn bất kỳ nhóm nào khác.

Bảng chia khoản chi theo độ khó thay

Bảng dưới đây không nêu giá, chỉ nêu logic. Mức "đáng nâng cấp" là theo nguyên tắc chi phí thay, không phải theo độ đẹp:

Hạng mụcNằm ở đâuThay sau này có khó khôngCó đáng nâng cấp ngay
Chống thấm khu ướt, sân thượngDưới gạch, dưới lớp vữaRất khó, phải phá lớp mặtRất đáng
Ống cấp, thoát nướcTrong tường, dưới sànRất khó, đục nhiều lớpRất đáng
Dây điện, ống luồn, tủ điệnTrong tường, trầnKhó, đục tường và trầnRất đáng
Chống nóng máiTrên mái, dưới ngóiKhó với nhà đã hoàn thiệnĐáng với nhà mái nóng
Cửa đi, cửa sổKhuôn trong tườngTrung bình, phải sửa khuônĐáng phần kín khít, cách âm
Sàn, gạch ốp látBề mặtTốn công nhưng làm đượcVừa phải
Thiết bị vệ sinh, vòi, đènGắn nổiDễ, vài giờThường chưa cần ngay

Nhiều nhà làm ngược bảng này: chọn gạch, vòi, đèn ở mức cao nhất vì nhìn thấy, rồi cắt bớt chống thấm và dây điện vì "không ai thấy". Đến khi thấy thì đã là vết ố trên trần nhà tầng dưới.

Lớp mặt đắt: khi nào là sở thích hợp lý, khi nào chỉ đẹp lúc đầu

Gạch ốp lát cao cấp. Gạch đắt thường đẹp hơn về men, khổ, vân; về độ bền dùng trong nhà ở, khoảng cách với gạch tầm trung tốt không lớn như khoảng cách giá. Gạch khổ lớn còn đòi thợ lát giỏi và nền phẳng; thợ kém làm gạch đắt cũng thành bộp, lệch.

Thiết bị vệ sinh nhiều tính năng. Bồn cầu tự động, vòi cảm ứng, sen tắm nhiều chế độ: vài tính năng dùng hằng ngày, nhiều tính năng dùng ít. Linh kiện điện tử trong môi trường ẩm cũng là thứ cần sửa nhiều hơn.

Sàn gỗ tự nhiên. Ấm chân, đẹp, nhưng kén khí hậu ẩm và nước; nhà có trẻ nhỏ, thú cưng, nền tầng trệt ẩm nên cân nhắc kỹ. Đây là sở thích hợp lý với người hiểu cách chăm, và là nỗi lo với người không.

Đá tự nhiên mặt bếp, mặt cầu thang. Bền, đẹp, nhưng một số loại thấm dầu, ố màu nếu không xử lý. Vân hiếm là phần trả cho mắt.

Sơn cao cấp. Sơn tốt giúp tường lau được, ít bong, ít mốc ở nơi ẩm. Đây là lớp mặt hiếm hoi đáng nâng cấp vì nó cũng là lớp bảo vệ, và chi phí chênh không lớn so với công thợ.

Những khoản đi kèm làm phép tính thay đổi

Nâng cấp vật liệu hiếm khi chỉ tốn tiền vật liệu. Gạch khổ lớn cần thợ lát tay nghề cao và vữa dán chuyên dụng; sàn gỗ cần lớp lót và nẹp; thiết bị vệ sinh treo tường cần khung âm. Khi so hai phương án, hãy so tổng tiền vật liệu cộng công cộng phụ kiện, không so riêng giá vật liệu. Không ít trường hợp vật liệu chỉ chênh một phần ba nhưng tổng chi phí chênh gấp đôi.

Chi phí bảo dưỡng là khoản thứ hai. Một số vật liệu đắt cần được chăm định kỳ: đánh bóng, phủ chống thấm, dầu bảo dưỡng. Nếu gia đình không có thời gian hay thói quen chăm, vật liệu đẹp nhanh xuống cấp hơn vật liệu bình dân dễ tính.

Khoản thứ ba là chi phí khi hỏng một phần. Gạch đắt, mẫu đặc biệt có thể ngưng sản xuất; vỡ vài viên sau ba năm mà không mua được viên cùng lô màu là chuyện thường. Hãy mua dư một ít và cất lại. Thiết bị vệ sinh thông minh hỏng bo mạch có khi phải đợi linh kiện lâu.

Cuối cùng là thời gian ở. Nâng cấp lớp mặt đẹp cho căn nhà bạn ở hai mươi năm và căn nhà bạn sẽ bán sau ba năm là hai bài toán khác nhau. Với căn sẽ bán sớm, nhóm một vẫn nên làm chuẩn vì đó là chất lượng nhà, còn lớp mặt nên vừa đủ sạch đẹp.

Cửa, cách âm, cách nhiệt: nhóm giữa ít người tính

Giữa lớp chìm và lớp mặt có một nhóm vật liệu ảnh hưởng mạnh tới chuyện ở mà người ta hay coi là phần trang trí: cửa sổ, cửa đi, lớp cách âm, lớp chống nóng. Ở nhà phố mặt đường, tiếng xe cả ngày làm phòng ngủ khó yên; ở căn hộ hướng tây, nắng chiều làm phòng khách nóng tới tối. Một bộ cửa kín khít, kính hai lớp hay kính dán ở đúng phòng cần yên có thể thay đổi giấc ngủ và tiền điện điều hoà nhiều hơn bất kỳ bộ đèn hay bộ gạch nào.

Điều đáng chú ý là không cần nâng cấp toàn nhà. Chỉ những cửa hướng ra nguồn ồn, những mặt tường hướng nắng, phòng ngủ và phòng làm việc là đáng chi mạnh. Cửa thông phòng, cửa ban công phía sau có thể ở mức thường. Chia như vậy giúp lấy phần lớn lợi ích với một phần nhỏ chi phí.

Với mái nhà, lớp chống nóng nên làm cùng lúc sửa mái, vì làm sau phải dỡ ngói hoặc tôn. Với tường hướng tây, sơn chống nóng hay ốp thêm lớp ngoài có thể làm sau, nhưng hiệu quả kém hơn lớp cách nhiệt đặt đúng chỗ ngay từ đầu. Đây là nhóm mà bài toán "càng khó thay càng đáng làm ngay" vẫn đúng, chỉ ở mức vừa phải hơn nhóm chống thấm và điện nước.

Dấu hiệu khoản nâng cấp sẽ thành tiếc tiền

Các dấu hiệu sau cho thấy tiền đang đi vào chỗ ít trả lại:

  • Báo giá cho thấy phần gạch, thiết bị vệ sinh chiếm nhiều hơn phần chống thấm, điện nước cộng lại.
  • Bạn chọn vật liệu từ ảnh mẫu nhà khác, không xem tấm thật dưới ánh sáng nhà mình.
  • Vật liệu đòi kiểu chăm sóc mà gia đình chưa từng làm và không định làm.
  • Đã phải cắt chống nóng mái hay cách âm phòng ngủ để giữ khoản cho đèn trang trí.
  • Căn nhà dự kiến bán hoặc cho thuê trong vài năm, nhưng bạn vẫn hoàn thiện như nhà ở cả đời.

Nếu báo giá của bạn có từ hai dấu hiệu trở lên, ngồi lại với thợ hoặc người giám sát để dời tiền từ lớp mặt về lớp chìm trước khi khởi công. Đổi trên giấy luôn rẻ hơn đổi khi tường đã trát.

Câu tự hỏi cho từng khoản nâng cấp

Mỗi khi được mời nâng cấp một vật liệu, hỏi lại ba câu này:

Câu hỏiNếu trả lời "có"Nếu trả lời "không"
Món này có bị lấp kín sau khi xong không?Nghiêng về nâng cấp ngayCó thể để sau
Nếu hỏng, sửa có phải phá thứ khác không?Nghiêng về nâng cấp ngayMức vừa phải là đủ
Mình sẽ ở đây trên mười năm?Lớp mặt đẹp có thời gian trả lạiLớp mặt nên vừa đủ
Gia đình có thời gian chăm vật liệu này không?Vật liệu kén chăm vẫn ổnChọn vật liệu dễ tính
Không có nó mình có thấy thiếu mỗi ngày không?Đáng xem xétPhần lớn là phần nhìn

Ba câu đầu xử lý hầu hết quyết định. Hai câu sau dành cho lớp mặt, nơi sở thích cá nhân được tôn trọng nhưng nên tự trả lời thật lòng.

Một cách làm thực tế: chia báo giá thành ba cột theo ba nhóm ở bảng phía trên, cộng tổng từng cột. Nếu cột lớp mặt lớn hơn cột lớp chìm, gần như chắc chắn có chỗ cần dời tiền. Con số này giúp bạn nói chuyện với thợ bằng một lý do rõ ràng thay vì cảm giác.

Câu hỏi thường gặp

Sửa nhà nên ưu tiên chi tiền vào đâu trước?

Ưu tiên những thứ bị lấp kín và khó thay: chống thấm, ống nước, dây điện, chống nóng mái. Lớp mặt như gạch, thiết bị vệ sinh, đèn có thể làm vừa phải và nâng cấp dần khi có tiền.

Gạch đắt có bền hơn gạch tầm trung không?

Trong nhà ở bình thường, gạch tầm trung tốt đã đủ bền. Phần chênh giá chủ yếu cho men, vân, khổ lớn. Tay nghề thợ lát và chất lượng nền quyết định độ bền không kém gì gạch.

Có nên dùng thiết bị vệ sinh thông minh không?

Nếu thích và dùng các tính năng mỗi ngày thì có thể đáng. Nên hỏi chế độ bảo hành, linh kiện thay thế, và chừa sẵn ổ điện an toàn. Thiết bị cơ bản tốt vẫn bền và dễ sửa hơn.

Chống thấm bao nhiêu là đủ?

Không có con số chung; quan trọng là làm đúng lớp ở mọi vị trí ướt, có ngâm thử nước trước khi lát gạch và có bảo hành. Đây là khoản không nên cắt dù ngân sách eo hẹp.

Nhà sẽ bán sau vài năm có cần nâng cấp vật liệu không?

Phần chìm vẫn nên làm chuẩn vì nó là chất lượng nhà và tránh rắc rối cho bạn trong những năm còn ở. Phần mặt nên sạch đẹp vừa đủ, không cần cao cấp.

Có nên mua dư gạch sau khi lát xong không?

Nên giữ lại một ít gạch cùng lô. Khi vỡ hay cần sửa một khoảng nhỏ, mẫu gạch có thể đã ngưng bán hoặc lệch màu. Vài viên dự phòng giúp sửa chữa không bị lộ vết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138