Sofa đắt tiền đáng khi phần tiền chênh nằm ở khung chắc, đệm giữ dáng lâu và lớp vải hợp với nếp sinh hoạt nhà bạn, để bộ ghế ngồi tốt mười năm và có thể bọc lại thay vì vứt đi. Nó không đáng khi phần chênh chủ yếu trả cho tên thương hiệu, kiểu dáng đang thịnh, hay chất liệu đẹp nhưng không chịu nổi trẻ nhỏ, thú cưng và khí hậu nóng ẩm.
Sofa là món nội thất lớn nhất trong phòng khách, cũng là món người ta dễ chi quá tay nhất vì nó quyết định vẻ ngoài của cả căn nhà. Bài này đi qua từng bộ phận của một bộ sofa, cách chia giá theo năm ngồi, các tình huống làm bộ sofa đắt thành nỗi lo hơn là niềm vui, và cách giữ được cái thoải mái với ngân sách nhẹ hơn.
Bốn phần của một bộ sofa và phần nào đáng trả nhiều
Khung. Phần bạn không nhìn thấy nhưng quyết định tuổi thọ. Khung gỗ đặc sấy kỹ, mối nối được bắt vít và dán chắc chịu được nhiều năm người ngồi phịch xuống, trẻ con nhảy lên. Khung ván ép mỏng hoặc gỗ chưa sấy có thể kêu cót két, lỏng mối sau vài mùa nồm. Đây là phần đáng trả tiền nhất, vì sửa khung gần như là đóng lại ghế.
Đệm ngồi. Mút mật độ cao, có lớp bọc, giữ dáng lâu; mút nhẹ thì êm lúc đầu nhưng xẹp nhanh ở chỗ ngồi nhiều. Đệm rời lật mặt được giúp chia đều độ mòn. Phần này đáng trả, nhưng điều hay là đệm có thể thay riêng sau này.
Vải hoặc da bọc. Phần ảnh hưởng mạnh nhất tới cảm giác sang. Vải dệt dày, da thật xử lý tốt bền và đẹp lâu; vải mỏng màu sáng thì đẹp ở phòng trưng bày nhưng khổ ở nhà có trẻ nhỏ. Vỏ bọc tháo giặt được thường đáng tiền hơn một loại vải đắt mà không tháo được.
Tên tuổi và kiểu dáng. Đường nét được thiết kế, thương hiệu, cửa hàng, cảm giác tự hào khi khách tới chơi. Phần này có giá trị với người coi trọng nó, nhưng nó không làm ghế ngồi êm hơn, và kiểu dáng đang thịnh hôm nay có thể trông cũ sau vài năm.
Tính tiền mỗi năm ngồi thay vì nhìn tổng giá
Lấy một ví dụ giả định, chỉ để minh hoạ cách tính. Bộ sofa tầm thường giá 10 triệu, đệm xẹp và khung lỏng sau khoảng bốn năm, tức mỗi năm khoảng 2,5 triệu. Bộ sofa khung tốt giá 30 triệu ngồi tốt mười năm, giữa chừng thay đệm và bọc lại vải hết thêm một khoản bằng khoảng một phần năm giá ban đầu, tính ra mỗi năm khoảng 3,6 triệu. Bộ đắt vẫn đắt hơn mỗi năm, nhưng khoảng cách không còn gấp ba như lúc nhìn trên giá.
Phép tính thay đổi hẳn khi thêm số giờ ngồi. Nhà nào cả gia đình xem phim, chơi với con, tiếp khách ở phòng khách mỗi tối, sofa được dùng ba bốn tiếng một ngày. Nhà khác chỉ ngồi khi có khách, còn mọi người ăn uống, nghỉ ngơi ở phòng riêng. Cùng một bộ ghế, nhà thứ nhất trả mỗi giờ ngồi ít hơn nhà thứ hai rất nhiều lần.
Thêm vào đó là câu hỏi chuyển nhà. Sofa góc chữ L đo theo đúng góc tường căn hộ hiện tại có thể không vừa phòng khách mới. Bộ sofa rời từng mô-đun hoặc dạng thẳng dễ đặt lại hơn. Nếu khả năng chuyển nhà trong năm năm tới là cao, phần trả cho một bộ ghế "may đo theo phòng" cần trừ đi đáng kể giá trị còn lại.
Cuối cùng là giá bán lại. Sofa cũ gần như không giữ giá, kể cả loại đắt; bán lại thường chỉ thu được một phần nhỏ, lại tốn công vận chuyển. Đừng tính sofa như món còn giá trị khi bán.
Nhà bạn sống thế nào thì sofa đắt mới hợp
Ba câu hỏi về nếp sống quyết định nhiều hơn cả ngân sách:
- Có trẻ nhỏ hoặc thú cưng không? Nếu có, phần trả cho vải sáng màu, da mềm dễ xước hay nhung dễ hằn sẽ thành nỗi lo hằng ngày. Khung chắc vẫn đáng, vải thì nên chọn loại chịu bẩn, vỏ tháo giặt được.
- Nhà có ẩm và nóng không? Phòng khách mở cửa nhiều, không điều hoà, mùa nồm kéo dài làm da kém chất lượng dễ bong, vải dày dễ mốc. Phần trả cho chất liệu chịu ẩm đáng hơn phần trả cho vẻ sang.
- Ai ngồi và ngồi kiểu gì? Ông bà lớn tuổi cần ghế không quá sâu, tay vịn chắc để chống đứng dậy. Người trẻ thích ngả, gác chân. Một bộ ghế đắt mà ông bà ngồi lún, đứng dậy khó là bộ ghế không đáng với nhà đó.
- Phòng khách có phải nơi tiếp khách quan trọng không? Với nhà làm ăn tiếp khách thường xuyên, phần trả cho vẻ ngoài có giá trị thật. Với nhà chỉ dùng phòng khách để gia đình nghỉ, phần đó nhẹ hơn.
Trả lời xong ba bốn câu này, bạn sẽ thấy ngay phần nào của bộ sofa đắt là đáng và phần nào chỉ đẹp trong ảnh. Chi cho đúng phần đáng và cắt phần còn lại là cách tiêu tiền thông minh hơn là chọn hết loại rẻ hay hết loại đắt.
Phần trả cho kiểu dáng: khi nào là sở thích chính đáng
Không phải mọi khoản chênh cho thiết kế đều là tiêu hoang. Có người mỗi tối ngồi trong phòng khách và thấy dễ chịu vì bộ ghế có đường nét mình thích, màu vải hợp với sàn gỗ, tỉ lệ cân với khung cửa sổ. Cảm giác ấy lặp lại mỗi ngày trong nhiều năm, và nó là một phần giá trị thật. Nếu bạn là người như vậy, phần trả cho kiểu dáng là khoản chi cho niềm vui thường nhật, không có gì phải áy náy.
Điều cần tách bạch là kiểu dáng bạn thích lâu dài và kiểu dáng đang được nhiều người khoe. Cách thử đơn giản: nhớ lại bộ ghế hay món đồ bạn từng thích năm năm trước, giờ còn thích không. Nếu gu của bạn khá ổn định, dáng ghế đơn giản, tay vịn gọn, chân gỗ mảnh thường đứng được qua nhiều mốt. Nếu bạn hay đổi gu, phần trả cho thiết kế nên đặt vào thứ thay được, như vỏ bọc, gối tựa, tấm phủ, chứ không đặt vào cả bộ khung.
Cũng nên thành thật với câu hỏi: mình muốn bộ ghế này vì ngồi thích, hay vì muốn khách thấy nhà mình thế nào. Cả hai đều là lý do con người, nhưng lý do thứ hai thường phai nhanh hơn, và đến khi phai thì bộ ghế vẫn còn đó cùng khoản tiền đã chi.
Dấu hiệu bộ sofa sẽ làm bạn tiếc
Mua vì màu và dáng trong ảnh. Ánh sáng phòng trưng bày làm mọi màu vải đẹp hơn ở nhà. Màu kem, xám nhạt trông sang trong ảnh nhưng hiện vết rất nhanh khi về nhà có trẻ nhỏ.
Ngồi thử chỉ vài phút, không thử ngả lưng. Ghế quá sâu với người thấp, tựa lưng thấp với người cao. Ngồi đúng như ở nhà: ngả, gác chân, ngồi xếp bằng, rồi đứng dậy vài lần.
Không đo cửa, thang máy, cầu thang. Sofa nguyên khối không qua được cửa là chuyện có thật, kéo theo phí tháo lắp hay đổi hàng.
Không hỏi đệm và vỏ có thay riêng được không. Đệm không thay riêng được nghĩa là xẹp đệm thì cả bộ thành cũ.
Mua để "lên đời" căn nhà vừa trả hết sức chi tiêu. Nếu khoản này làm bạn phải cắt những thứ thiết yếu vài tháng, cảm giác vui với bộ ghế mới thường không kéo dài bằng cảm giác thiếu hụt.
Lấy cái êm và bền với ít tiền hơn
Ưu tiên khung, tiết kiệm ở vải. Chọn bộ khung tốt bọc vải bền màu trung tính thay vì da cao cấp. Sau vài năm muốn đổi không khí, bọc lại vải là xong.
Bọc lại sofa cũ còn khung tốt. Nhiều bộ sofa cũ khung gỗ chắc chỉ hỏng đệm và vải. Thay mút và bọc lại tốn một phần nhỏ so với mua mới và giữ được bộ khung đã qua thử thách thời gian.
Chọn kiểu mô-đun. Mua trước phần thẳng, khi cần thêm một mô-đun. Mô-đun còn dễ mang theo khi chuyển nhà và đặt lại theo phòng mới.
Mua đồ trưng bày hoặc hàng tồn mẫu cũ. Nhiều cửa hàng bán lại hàng trưng bày còn tốt khi đổi mẫu. Kiểm tra kỹ khung, đệm và vết bẩn trước khi nhận.
Chờ tới khi nhà ổn định. Nếu đang ở thuê hoặc con còn nhỏ, một bộ ghế bền, rẻ, dễ vệ sinh dùng tạm vài năm, để bộ sofa đẹp cho giai đoạn sau, là cách nhiều nhà chọn và ít khi hối hận.
Câu tự hỏi ở cửa hàng sofa
Mang theo bảng này, hỏi người bán và tự trả lời trước khi đặt cọc:
| Câu hỏi | Câu trả lời cho thấy đáng tiền | Câu trả lời cho thấy đang trả cho tên |
|---|---|---|
| Khung làm bằng gì, mối nối thế nào? | Gỗ đặc sấy, mối bắt vít và dán, có bảo hành khung dài | Không rõ, chỉ nói "gỗ tự nhiên" |
| Đệm là mút gì, có thay riêng được không? | Mút mật độ cao, đệm rời, bán đệm thay | Đệm liền khối, không thay riêng |
| Vỏ bọc có tháo giặt hay bọc lại được không? | Có, hoặc nhận bọc lại | Không, hỏng vải là hỏng ghế |
| Ghế có vừa cửa, thang và phòng khách mới nếu chuyển? | Tháo được, kiểu thẳng hoặc mô-đun | Nguyên khối, góc đo theo nhà hiện tại |
| Mình ngồi bao nhiêu giờ mỗi ngày? | Nhiều giờ, cả nhà dùng | Chủ yếu để tiếp khách thỉnh thoảng |
Nếu cột giữa chiếm phần lớn, khoản chi cho bộ sofa đắt có nền vững. Nếu cột phải chiếm phần lớn, khoản chênh đang trả cho thứ không ngồi lên được.
Câu hỏi thường gặp
Sofa da thật có đáng tiền hơn sofa vải không?
Da thật xử lý tốt bền và dễ lau, nhưng cần chăm và không hợp mọi khí hậu. Da kém chất lượng bong tróc nhanh hơn vải tốt. Với nhà có trẻ nhỏ và thú cưng, vải bền có vỏ tháo giặt thường dễ sống hơn.
Làm sao biết khung sofa chắc khi không tháo ra được?
Nhấc thử một góc ghế lên vài phân: khung chắc thì góc kia nhấc theo, không vặn. Lắc tay vịn, ngồi phịch xuống nghe có tiếng kêu không, và hỏi bảo hành khung bao nhiêu năm.
Bọc lại sofa cũ có đáng không?
Đáng khi khung còn chắc và kích thước vẫn hợp phòng. Thay mút và bọc vải tốn ít hơn nhiều so với mua mới. Không đáng khi khung đã lỏng, mọt hoặc ghế quá sâu, quá to với nhà hiện tại.
Có nên mua sofa đắt khi đang ở nhà thuê?
Chỉ nên khi chọn kiểu dễ mang theo như dạng thẳng, mô-đun, tháo được chân. Sofa góc đo theo phòng thuê dễ thành món không đặt vừa ở nhà kế tiếp.
Sofa bao lâu thì xẹp đệm?
Tuỳ mật độ mút và số giờ ngồi. Đệm rẻ có thể xẹp rõ ở chỗ ngồi nhiều chỉ sau một hai năm, đệm tốt giữ dáng lâu hơn nhiều. Lật đệm định kỳ giúp chia đều độ mòn.
Sofa thương hiệu có giữ giá khi bán lại không?
Gần như không. Sofa cũ khó bán, người mua ngại đồ đã ngồi lâu và tốn công chở. Hãy coi toàn bộ tiền mua sofa là tiền dùng trong những năm bạn ngồi, không tính vào phần sẽ thu lại khi đổi bộ khác.