XungDang.comXứng Đáng
Sức khoẻ, tập luyện và chăm sóc bản thân

Giày chạy bộ đắt tiền có đáng không: người mới cần gì, người chạy lâu cần gì

Người mới chạy cần đôi giày vừa chân và êm, không cần công nghệ thi đấu. Giày đắt đáng với ai, cách tính chi phí mỗi cây số và khi nào nên hỏi bác sĩ về chuyện đau.

Two pairs of well-used running shoes side by side on a balcony floor in a Vietnamese apartment, laces loosened, a rolled towel nearby, gentle morning light

Người mới chạy bộ không cần đôi giày đắt nhất. Thứ cần là một đôi vừa chân, đi vào thấy êm và thoải mái ngay, đủ đệm cho quãng đường mình đang chạy. Giày đắt tiền đáng với người chạy đều nhiều buổi mỗi tuần, chạy quãng dài, đã biết rõ chân mình hợp kiểu giày nào, và với người chuẩn bị cho một cuộc thi mà vài giây có ý nghĩa với họ.

Giày chạy là món đồ thể thao mà khoảng cách giá giữa đôi phổ thông và đôi cao cấp có thể gấp nhiều lần, trong khi người mới khó cảm nhận phần khác biệt. Bài tách phần bạn trả cho một đôi giày chạy, nói rõ người mới và người chạy lâu cần những gì khác nhau, tính chi phí mỗi cây số, nêu dấu hiệu đôi giày đắt sẽ thành khoản tiếc, và những cách lấy phần lớn lợi ích với số tiền ít hơn.

Bạn thật sự trả tiền cho những phần nào của đôi giày chạy

Phần cốt lõi: độ vừa chân và lớp đệm. Đôi giày đúng cỡ, đúng độ rộng mũi, gót không trượt, lớp đệm đủ êm cho quãng đường bạn chạy. Đây là phần ảnh hưởng nhiều nhất tới cảm giác chạy và có ở cả giày phổ thông lẫn giày đắt. Một đôi đắt mà không vừa chân vẫn kém hơn một đôi rẻ vừa chân.

Phần bền: đế ngoài và lớp đệm giữ được bao lâu. Lớp đệm xẹp dần theo quãng đường, đế ngoài mòn dần theo mặt đường. Giày đắt đôi khi dùng chất liệu đệm nảy hơn nhưng không phải lúc nào cũng bền hơn; có loại giày thi đấu nhẹ nhưng mau xẹp.

Phần hiệu suất: đệm nảy cao, tấm cứng trong đế, trọng lượng siêu nhẹ. Những công nghệ này giúp người chạy nhanh tiết kiệm sức ở tốc độ cao. Với người chạy chậm, chạy để khoẻ, phần lợi này nhỏ, và một số kiểu giày thi đấu kém ổn định với người chưa quen.

Phần tên tuổi và phiên bản: màu đặc biệt, đời mới nhất. Đời mới ra mắt thường đắt hơn đáng kể so với đời trước gần như giống hệt. Màu phiên bản giới hạn đắt thêm chỉ vì màu. Tách phần này ra để biết bạn trả bao nhiêu cho vẻ ngoài.

Người mới chạy và người chạy lâu cần những thứ khác nhau

Người mới thường chạy chậm, quãng ngắn, xen kẽ đi bộ. Bàn chân, gân, khớp đang làm quen với tải trọng mới. Thứ họ cần là một đôi giày đủ đệm, ổn định, vừa chân, và quan trọng hơn cả là tăng quãng đường từ từ. Phần lớn chấn thương ở người mới đến từ tăng tải quá nhanh, không phải từ giày rẻ. Một đôi giày đắt không bù được việc tuần đầu chạy ba buổi, tuần sau chạy năm buổi.

Người chạy lâu chạy nhiều cây số mỗi tuần, có những buổi dài, buổi nhanh, buổi phục hồi. Họ biết chân mình hợp độ rộng nào, độ dày đệm nào, kiểu nào gây phồng rộp. Với họ, giày tốt hơn giúp mỗi buổi dài bớt mệt, và nhiều người xoay vòng hai ba đôi cho các kiểu buổi chạy khác nhau. Lúc đó đôi giày đắt được dùng hết giá trị.

Còn người chuẩn bị thi đấu với mục tiêu thời gian cụ thể có thể có thêm một đôi giày thi đấu dùng cho ngày đua và vài buổi tập nhanh. Đôi này thường nhẹ, nảy, đắt và không bền, nên chỉ đáng khi bạn đã có nền tập đủ dày để vài phút tiết kiệm được có nghĩa với mình.

Điểm chung của ba nhóm: không ai cần đôi giày đắt nhất ngay từ ngày đầu. Đôi giày đúng là đôi phù hợp với giai đoạn bạn đang ở, và giai đoạn đó sẽ đổi khi bạn chạy lâu hơn.

Phép tính chi phí mỗi cây số: giày đắt có thật đắt không

Giày chạy thường được thay theo quãng đường, khi đệm xẹp và đế mòn. Quãng đường dùng được tuỳ loại giày, cân nặng người chạy và mặt đường; con số dưới đây là ví dụ giả định để minh hoạ cách tính, không phải thông số của loại giày nào.

Loại giày (ví dụ giả định)Giá giả địnhQuãng đường dùng đượcChi phí mỗi cây sốHợp với ai
Giày phổ thông đời cũmột triệu haikhoảng 600 kmkhoảng hai nghìn đồngngười mới, người chạy để khoẻ
Giày tập luyện tầm trunghai triệu rưỡikhoảng 700 kmkhoảng ba nghìn rưỡingười chạy đều nhiều buổi mỗi tuần
Giày cao cấp đời mớibốn triệukhoảng 600 kmkhoảng sáu nghìn rưỡingười chạy lâu thích cảm giác đệm
Giày thi đấu nhẹ có tấm cứngsáu triệukhoảng 300 kmkhoảng hai mươi nghìnngày đua và buổi tập nhanh

Với người chạy mười cây số mỗi tuần, đôi phổ thông dùng được hơn một năm, chi phí mỗi tuần nhỏ hơn một bữa sáng. Với người chạy năm mươi cây số mỗi tuần, đôi nào cũng chỉ dùng được vài tháng, nên khoảng cách giá giữa các đôi trở thành một khoản đáng kể mỗi năm.

Phép tính cũng cho thấy một điều ít người nghĩ: đôi giày đắt mà bạn chạy ít thì không hỏng vì mòn mà hỏng vì để lâu, lớp keo và đệm lão hoá theo năm tháng. Một đôi giày đắt nằm trong tủ ba năm không còn nguyên chất lượng như lúc mua.

Giữ giày thế nào để mỗi đôi dùng hết giá trị đã trả

Một đôi giày chạy đắt bị dùng sai cách có thể hết đời nhanh hơn một đôi rẻ được giữ cẩn thận. Thói quen đầu tiên là chỉ dùng giày chạy để chạy. Đi bộ cả ngày, đứng làm việc, đi chơi cuối tuần đều làm đệm xẹp và đế mòn mà không đem lại buổi tập nào. Nếu bạn thích kiểu dáng giày chạy để đi lại hằng ngày, hãy mua riêng một đôi rẻ cho việc đó.

Thói quen thứ hai là xử lý giày ướt cho đúng. Chạy mưa xong, tháo lót, nhét giấy báo cũ hoặc khăn khô vào trong, để nơi thoáng gió. Phơi nắng gắt, sấy nóng hay để sát quạt sưởi làm keo bong và đệm cứng lại. Giặt máy cũng làm hỏng cấu trúc giày nhanh hơn, chỉ nên chải và lau tay.

Thói quen thứ ba là ghi lại quãng đường. Ứng dụng chạy bộ hay một dòng trong sổ đều được. Khi biết mỗi đôi đã đi bao xa, bạn thay giày đúng lúc thay vì quá sớm vì thấy cũ, hay quá muộn khi chân đã mỏi khác thường. Con số đó cũng cho bạn biết loại giày nào bền với cách chạy và cân nặng của mình, thông tin quý nhất cho lần mua sau.

Cuối cùng là buộc dây đúng cách và chọn tất phù hợp. Gót trượt hay mũi chật gây phồng rộp, khiến nhiều người kết luận nhầm rằng đôi giày không hợp và vội mua đôi khác. Thử cách buộc dây khoá gót hoặc đổi tất mỏng hơn trước khi kết luận.

Dấu hiệu đôi giày đắt sẽ thành khoản tiếc

Có từ hai ba dấu hiệu dưới đây thì nên chọn đôi phổ thông hoặc đời cũ trước:

  • Bạn chưa chạy đều được một tháng và mới chỉ chạy vài cây số mỗi buổi.
  • Bạn chọn theo màu, theo người nổi tiếng mang, hoặc theo lời khen trên mạng mà chưa thử chân.
  • Bạn định dùng đôi giày thi đấu siêu nhẹ cho mọi buổi chạy, kể cả buổi chạy chậm hằng ngày.
  • Bạn mua đôi đắt vì nghĩ nó sẽ giúp mình hết đau khi chạy.
  • Bạn sẽ dùng đôi giày chạy để đi làm, đi chơi, đi mưa cả ngày.
  • Bạn đặt mua trên mạng mà chưa biết cỡ và độ rộng chân mình ở dòng giày đó.

Dấu hiệu thứ tư cần nói rõ hơn. Đau khi chạy có nhiều nguyên nhân: tăng quãng đường quá nhanh, tư thế, cơ yếu, chấn thương cũ, hoặc một vấn đề cần được khám. Đôi giày có thể là một phần, nhưng đổi giày không thay được việc đi khám khi đau kéo dài, đau nhói, sưng, hoặc đau làm bạn phải đổi dáng chạy. Hãy hỏi bác sĩ trước khi mua thêm một đôi giày với hy vọng nó chữa được.

Một dấu hiệu tốt ngược lại: bạn đã chạy mòn một đôi giày phổ thông, biết đôi đó vừa ở đâu và chưa vừa ở đâu. Lúc đó bạn đi mua đôi đắt hơn với một câu hỏi cụ thể, và phần tiền chênh trả cho đúng thứ bạn cần.

Phương án rẻ hơn mà vẫn lấy phần lớn lợi ích

Mua đời trước của dòng giày đã vừa chân. Khi đời mới ra mắt, đời trước thường được giảm giá rõ rệt. Phần thay đổi giữa hai đời nhiều khi rất nhỏ.

Thử giày vào cuối ngày, mang đúng loại tất chạy. Chân nở ra sau một ngày đi lại và khi chạy. Thử lúc đó, chừa một khoảng nhỏ ở mũi, đi vài vòng trong cửa hàng. Đúng cỡ quan trọng hơn đúng hãng.

Một đôi phổ thông cho năm đầu. Dùng đôi đó để học cách chạy và biết chân mình. Khi đôi đầu tiên mòn, bạn sẽ biết rõ mình cần đôi thứ hai như thế nào.

Giữ giày chạy chỉ để chạy. Không mang đi làm, đi chơi, đi mưa. Giày được dùng đúng việc thì bền hơn và mỗi cây số rẻ hơn.

Xoay vòng hai đôi khi đã chạy nhiều. Hai đôi luân phiên cho lớp đệm có thời gian hồi lại giữa các buổi, tổng tuổi thọ của cả hai thường dài hơn một đôi dùng liên tục. Cách này dành cho người chạy nhiều, không phải người mới.

Năm câu tự hỏi trước khi trả tiền cho đôi giày đắt

Ghi câu trả lời ra trước khi bước vào cửa hàng:

  1. Mỗi tuần bạn đang chạy bao nhiêu cây số, đều được bao lâu rồi?
  2. Đôi giày hiện tại đang thiếu điều gì cụ thể: đệm, độ rộng, độ bám, độ nhẹ?
  3. Bạn đã thử đôi định mua ở đúng cỡ, đúng giờ chân nở, đúng loại tất chưa?
  4. Bạn mua cho những buổi chạy nào: chạy chậm hằng ngày, chạy dài, chạy nhanh hay ngày đua?
  5. Nếu đang đau khi chạy, bạn đã hỏi bác sĩ chưa, hay đang hy vọng đôi giày sẽ giải quyết?

Nếu bạn trả lời rõ ràng cả năm câu, đôi giày đắt có lẽ là khoản chi hợp lý, vì bạn biết mình đang trả cho phần nào. Nếu câu đầu tiên là mới chạy vài buổi, đôi phổ thông là lựa chọn đáng tiền hơn, và tiền còn lại dùng cho một đôi tất chạy tốt cũng đáng.

Câu hỏi thường gặp

Người mới chạy bộ có cần mua giày chạy đắt không?

Không cần. Người mới nên chọn đôi vừa chân, đủ êm, ổn định và tập trung tăng quãng đường từ từ. Phần lớn công nghệ của giày đắt phục vụ người chạy nhiều hoặc chạy nhanh, người mới khó cảm nhận hết.

Giày chạy bộ dùng bao lâu thì nên thay?

Tuỳ loại giày, cân nặng người chạy và mặt đường, thường được tính theo quãng đường chứ không theo tháng. Khi đệm xẹp rõ, đế mòn lệch, hoặc bạn bắt đầu thấy mỏi chân khác thường sau mỗi buổi, đó là lúc nên xem lại đôi giày.

Giày chạy có tấm carbon có hợp với người mới không?

Thường không cần. Loại giày này được làm cho tốc độ cao, ngày thi đấu và buổi tập nhanh, nhẹ nhưng mau mòn và có loại kém ổn định với người chưa quen. Người mới dùng giày tập luyện thông thường sẽ hợp hơn.

Chạy bộ bị đau có nên đổi giày đắt hơn không?

Đổi giày không thay được việc đi khám. Đau khi chạy có nhiều nguyên nhân, từ tăng tải quá nhanh tới chấn thương cần được đánh giá. Nếu đau kéo dài, đau nhói, sưng hoặc làm bạn đổi dáng chạy, hãy dừng chạy và hỏi bác sĩ trước.

Có nên mua giày chạy đời cũ không?

Thường là cách tiết kiệm tốt, nhất là khi bạn đã biết dòng giày đó vừa chân. Chỉ cần lưu ý giày để quá lâu trong kho có thể lão hoá lớp keo và đệm, nên kiểm tra kỹ khi mua hàng tồn nhiều năm.

Mua giày chạy online có được không?

Được nếu bạn đã biết chính xác cỡ và độ rộng chân mình ở dòng giày đó, ví dụ mua lại đời mới của đôi đang dùng. Với dòng giày chưa thử, nên đến cửa hàng thử vào cuối ngày, mang đúng loại tất chạy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138