Tủ bếp, tủ áo đóng tại chỗ đắt tiền đáng khi bạn ở căn nhà đó lâu dài, mặt bằng có góc khó mà tủ rời không tận dụng được, và phần tiền chênh nằm ở thùng tủ chịu ẩm, bản lề, ray tốt. Nó kém đáng khi bạn ở thuê, sẽ bán nhà trong vài năm, hoặc phần chênh chủ yếu trả cho mặt cánh bóng loáng và phụ kiện hiếm khi mở tới.
Đồ đóng tại chỗ có một đặc điểm khác mọi món nội thất khác: nó dính vào ngôi nhà. Ngày chuyển đi, bạn mang theo giường, sofa, tủ lạnh, nhưng tủ bếp và tủ áo âm tường ở lại. Vì vậy câu hỏi "có đáng không" phải tính thêm một biến số mà người ta hay quên: bạn sẽ dùng nó bao nhiêu năm trước khi để lại cho người sau. Bài này đi qua từng phần của bộ tủ, cách tính giá trị theo số năm ở, và các phương án vừa tiện vừa không trói tiền vào tường.
Một bộ tủ đóng gồm những phần nào, phần nào đáng chi
Thùng tủ. Phần thân bên trong, quyết định tủ có phồng rộp khi gặp nước, có xệ cánh sau vài năm hay không. Ở khu bếp, chỗ dưới bồn rửa, chỗ cạnh máy rửa bát, vật liệu thùng chịu ẩm là khác biệt lớn nhất giữa tủ bền mười lăm năm và tủ hỏng sau năm năm. Phần này đáng chi nhất, dù không ai nhìn thấy.
Bản lề, ray, tay nâng. Thứ bạn chạm vào hàng chục lần mỗi ngày. Bản lề giảm chấn tốt, ray kéo êm chịu tải giúp tủ dùng lâu mà không lệch cánh. Đây là chi tiết rẻ so với cả bộ tủ nhưng ảnh hưởng mạnh tới cảm giác dùng.
Mặt cánh và mặt đá. Phần quyết định vẻ đẹp. Mặt cánh bóng gương, sơn nhiều lớp, gỗ tự nhiên có giá chênh rất lớn so với mặt phủ thường, nhưng thùng tủ bên trong có thể y như nhau. Mặt đá bàn bếp nên chọn loại chịu nhiệt, chịu vết bẩn, dễ lau; phần trả cho vân đá hiếm chủ yếu là phần trả cho mắt nhìn.
Phụ kiện thông minh. Giá xoay góc, kệ nâng hạ, giỏ kéo nhiều tầng, đèn tự bật khi mở cánh. Vài món thật sự tiện, như giá góc ở tủ chữ L hay ngăn chia thìa đũa. Nhiều món khác chỉ được dùng thời gian đầu. Phụ kiện thường là nơi giá trị đơn hàng tăng nhanh nhất mà ít người để ý.
Công đo đạc và lắp đặt. Phần làm tủ ôm khít tường, che ống, giấu dây. Thợ đo kỹ, lắp chuẩn đáng tiền hơn mặt cánh đắt; một bộ tủ đẹp lắp lệch vẫn là bộ tủ lệch.
Tính theo số năm bạn còn ở và phần để lại cho người sau
Hãy dùng một ví dụ giả định. Bộ tủ bếp kiểu cao cấp giả sử gấp đôi bộ tủ thường có thùng chịu ẩm tương đương. Nếu bạn ở căn nhà đó hai mươi năm, phần chênh chia ra mỗi năm là nhỏ, và cảm giác dùng bộ tủ đẹp mỗi ngày kéo dài suốt thời gian ấy. Nếu bạn chỉ ở bốn năm rồi bán nhà, phần chênh chia ra mỗi năm lớn gấp năm lần, và người hưởng phần lớn thời gian dùng lại là chủ mới.
Có người lập luận rằng tủ đẹp giúp bán nhà được giá hơn. Điều này đúng một phần với căn hộ bán cho người ở ngay, nhưng người mua thường trả thêm ít hơn nhiều so với số bạn đã chi. Gu của người mua cũng khác gu bạn; không ít người mua nhà xong việc đầu tiên là phá tủ cũ để làm lại theo ý mình. Đừng tính phần chênh như khoản sẽ thu lại khi bán.
Với nhà thuê, phép tính còn rõ hơn. Đóng tủ tại chỗ trong nhà thuê nghĩa là tặng chủ nhà một bộ tủ. Trừ khi hợp đồng thuê rất dài, chủ nhà đồng ý trừ tiền thuê, hoặc bộ tủ đủ rẻ để coi như tiền tiện nghi trong vài năm, còn lại tủ rời là lựa chọn hợp lý hơn hẳn.
Điều cuối cùng là số giờ dùng mỗi ngày. Tủ bếp ở nhà nấu ba bữa được mở hàng trăm lần mỗi tuần; tủ bếp ở nhà chủ yếu ăn ngoài thì gần như chỉ để trưng. Cùng một bộ tủ, hai nhà nhận về giá trị rất khác nhau.
Khi nào đóng tại chỗ thắng hẳn tủ rời
Có những trường hợp đồ đóng tại chỗ không chỉ tiện hơn mà còn là cách duy nhất hợp lý. Nhà ống hẹp có gầm cầu thang, hốc tường, trần cao: tủ rời để lại những khoảng hở bám bụi, còn tủ đóng tận dụng trọn từng chục phân. Phòng ngủ nhỏ cần tủ áo kịch trần để có chỗ cất đồ mùa đông, chăn màn, vali mà không chiếm thêm diện tích sàn. Bếp có góc chữ L, có ống thoát, đồng hồ nước cần giấu: tủ đóng ôm khít và che gọn những thứ đó.
Thêm một lợi thế ít được kể là vệ sinh. Tủ đóng kịch trần, sát sàn có ít khe bụi, không có nóc tủ để đồ linh tinh tích tụ, phù hợp với nhà có người hay bị dị ứng bụi. Tủ rời dù đẹp vẫn để lại những khe khó lau phía sau và phía trên.
Ngược lại, tủ rời thắng ở sự linh hoạt. Bạn mang theo khi chuyển nhà, đổi vị trí khi sắp xếp lại phòng, bán lại được dù giá thấp, thay từng món khi hỏng. Với căn phòng vuông vắn, trần vừa phải, một tủ áo rời tốt có thể làm được gần hết việc của tủ âm tường với chi phí nhẹ hơn và không bị gắn chặt vào căn nhà.
Vì vậy đóng tại chỗ nên dùng cho đúng những chỗ nó thắng rõ, còn những chỗ tủ rời làm tốt thì không cần đóng cho đồng bộ. Đồng bộ là yếu tố thẩm mỹ, không phải công năng.
Phần tiện quyết định giá trị: chiều cao, cách mở, người dùng chính
Một bộ tủ đắt mà dùng không thuận tay sẽ thành món khó chịu mỗi ngày, lâu hơn bất kỳ khoản tiền nào. Chiều cao mặt bếp là chi tiết hay bị làm theo thói quen của thợ thay vì người nấu: người nấu thấp phải nhón chân khi xào, người cao phải khom lưng khi thái. Trước khi chốt, mời người nấu chính đứng thử ở một mặt bàn có chiều cao tương đương và cầm dao, cầm chảo như thật.
Tủ trên cũng vậy. Tủ kịch trần cho nhiều chỗ cất, nhưng ngăn trên cùng chỉ với tới bằng ghế. Nếu nhà có người lớn tuổi nấu nướng, phần đồ hay dùng phải nằm từ ngang hông tới ngang vai; phần trên cùng chỉ để đồ dùng vài lần mỗi năm. Tay nâng cánh tủ trên giúp không bị cụng đầu, đáng tiền hơn nhiều phụ kiện khác.
Với tủ áo, cách mở cánh phụ thuộc lối đi. Cánh mở quay cần khoảng trống trước tủ; phòng ngủ hẹp kê giường sát tủ thì cánh lùa hợp hơn dù ray lùa tốt có giá cao hơn. Ngăn kéo trong tủ áo tiện nhưng tốn tiền; vài kệ để hộp đựng rời thường làm được việc tương tự với chi phí nhỏ hơn và đổi được khi nhu cầu thay đổi.
Phần tiền trả cho những chi tiết tiện tay này thường nhỏ, nhưng là phần bạn cảm nhận rõ nhất mỗi ngày. Đó là nơi đáng chi trước khi nghĩ tới mặt cánh đắt.
Dấu hiệu bộ tủ đắt sẽ thành nỗi tiếc
Người tiếc tiền tủ đóng thường nhận ra qua những chuyện sau:
- Phần lớn tiền dồn vào mặt cánh bóng, vân gỗ hiếm, còn thùng tủ dưới bồn rửa dùng vật liệu thường; vài năm sau chỗ đó phồng rộp trước tiên.
- Mua cả bộ phụ kiện kéo, xoay, nâng hạ nhưng người nấu chính trong nhà thấy phiền và không dùng; giỏ kéo bị kẹt vì nhét quá tải.
- Đóng tủ áo theo kích thước hiện tại mà không tính đồ của con khi lớn, đồ mùa đông, vali. Vài năm sau tủ không đủ chỗ, phải mua thêm tủ rời đặt cạnh.
- Thiết kế quá sát thói quen của một người, ví dụ chiều cao bếp hợp người cao nhưng người nấu chính lại thấp.
- Đóng tủ trong căn nhà sẽ bán hoặc trả lại trong vài năm.
- Chọn màu, kiểu đang được ưa chuộng nhất lúc làm; vài năm sau thấy cũ nhưng tủ đóng không thay được dễ dàng.
Đa số các nỗi tiếc này đến từ việc đặt tiền vào phần nhìn thấy thay vì phần dùng mỗi ngày và từ việc quên tính thời gian ở.
Cách có tủ tốt mà không trói hết tiền vào tường
Chi mạnh cho thùng và bản lề, tiết kiệm ở mặt cánh. Thùng chịu ẩm, bản lề ray tốt, mặt cánh phủ thường màu trung tính. Sau mười năm muốn đổi không khí, thay mặt cánh rẻ hơn nhiều so với làm lại cả bộ.
Kết hợp đóng và rời. Đóng phần dưới bồn rửa, góc chữ L, hốc tường; dùng tủ rời hoặc kệ mở cho phần còn lại. Bếp vẫn gọn mà phần gắn chết vào nhà nhỏ đi.
Chọn tủ dạng mô-đun lắp ráp. Tủ mô-đun lắp theo kích thước tiêu chuẩn có thể tháo ra mang đi, lắp lại ở nhà mới với một ít điều chỉnh. Nó không ôm khít bằng tủ đóng nhưng giữ được giá trị khi chuyển.
Mua phụ kiện từng bước. Lắp sẵn khung chờ, dùng vài tháng rồi mới mua giá xoay, giỏ kéo cho đúng chỗ thấy cần. Phụ kiện thêm sau không khó, còn phụ kiện mua thừa thì không trả lại được.
Hỏi kỹ vật liệu từng vị trí. Yêu cầu báo giá ghi rõ vật liệu thùng ở khu ướt, khu khô, mặt cánh, bản lề, ray. Báo giá chỉ ghi chung "gỗ cao cấp" là báo giá bạn chưa so được.
Câu tự hỏi trước khi ký hợp đồng đóng tủ
Trả lời thật, đặc biệt câu đầu tiên:
| Câu hỏi | Nghiêng về đáng | Nghiêng về chưa đáng |
|---|---|---|
| Mình còn ở nhà này bao lâu? | Từ mười năm trở lên | Dưới năm năm hoặc là nhà thuê |
| Tiền chênh dồn vào đâu? | Thùng chịu ẩm, bản lề, ray | Mặt cánh, vân đá, phụ kiện hiếm dùng |
| Chỗ này tủ rời làm được không? | Không, góc khó, hốc, trần cao | Được, phòng vuông vắn |
| Nhà nấu ăn bao nhiêu bữa? | Ba bữa mỗi ngày | Chủ yếu ăn ngoài |
| Người dùng chính đã xem và góp ý? | Đã thử chiều cao, cách mở | Chưa, người khác quyết |
Nếu câu đầu tiên rơi vào cột phải, các câu còn lại gần như không cứu được phần chênh của bộ tủ cao cấp. Khi đó tủ rời hoặc mô-đun là hướng nên cân nhắc trước.
Nếu cả năm câu đều nghiêng về bên trái, bộ tủ tốt là một trong những khoản chi nội thất đáng nhất bạn có thể làm, vì nó được dùng nhiều lần mỗi ngày trong nhiều năm. Khi ấy điều còn lại là chọn đúng người làm và đọc kỹ từng dòng vật liệu trong báo giá.
Câu hỏi thường gặp
Tủ bếp đóng tại chỗ dùng được bao lâu?
Tuỳ vật liệu thùng, chất lượng lắp và độ ẩm. Thùng chịu ẩm, bản lề tốt, lắp kỹ có thể dùng rất lâu; thùng thường ở khu bồn rửa thì hay hỏng trước. Hỏi rõ vật liệu từng vị trí khi báo giá.
Tủ áo âm tường hay tủ áo rời tốt hơn?
Âm tường tận dụng chiều cao, gọn bụi, hợp phòng có hốc và nhà ở lâu dài. Tủ rời linh hoạt, mang theo được, hợp nhà thuê và người hay chuyển chỗ. Không có loại tốt hơn cho mọi nhà.
Có nên đóng tủ bếp trong nhà thuê không?
Chỉ nên khi hợp đồng thuê dài, chủ nhà đồng ý chia chi phí hoặc trừ tiền thuê, hay bộ tủ đủ rẻ để coi là tiền tiện nghi vài năm. Còn lại tủ rời, kệ mở hoặc tủ mô-đun hợp lý hơn.
Phụ kiện tủ bếp nào thật sự đáng mua?
Thường là giá góc cho tủ chữ L, ngăn kéo chia thìa đũa, giá bát đĩa dưới cánh trên và thùng rác âm. Các món nâng hạ phức tạp nên dùng thử ở nhà người quen trước khi lắp.
Tủ đóng đẹp có giúp bán nhà được giá hơn không?
Có thể giúp nhà dễ bán hơn với người cần ở ngay, nhưng phần giá cộng thêm thường thấp hơn nhiều so với số tiền bỏ ra. Nhiều người mua sẽ làm lại theo ý mình.
Mặt cánh bóng gương có đáng tiền không?
Đẹp lúc mới nhưng dễ lộ vân tay, vết xước và khó thay đồng bộ khi hỏng một cánh. Với nhà có trẻ nhỏ hoặc nấu nhiều, mặt phủ mờ màu trung tính thường dễ sống hơn.