Kính mắt đắt tiền đáng khi phần lớn số tiền nằm ở tròng kính phù hợp với độ mắt và nhu cầu nhìn của bạn, được đo và tư vấn bởi cơ sở nhãn khoa có chuyên môn. Phần trả thêm cho gọng mang tên lớn là chuyện thẩm mỹ, đáng hay không tuỳ sở thích và thời gian bạn đeo. Kính không đáng nếu bạn trả nhiều cho gọng mà tròng chọn vội, hoặc mua những tính năng tròng mà công việc của bạn không cần tới.
Bài này nói về chuyện chi tiêu, không thay cho việc khám mắt. Mắt mờ, nhức mỏi kéo dài, nhìn đôi, chớp sáng, đau mắt hay bất kỳ thay đổi thị lực đột ngột nào cần được bác sĩ chuyên khoa mắt khám, không phải tự chọn kính ở quầy. Độ kính nên được đo ở cơ sở có chuyên môn; bài này không chỉ định loại tròng nào cho ai. Mọi con số là ví dụ giả định.
Với người đeo kính cả ngày, cặp kính là một vật dụng gắn với gần như mọi việc: đọc, làm việc trên máy tính, lái xe, nhìn mặt người thân. Vì thế câu hỏi đáng tiền ở đây không chỉ là chuyện giá, mà còn là chuyện mỗi giờ đeo có dễ chịu không, và số tiền bạn trả có thật sự rơi vào phần giúp bạn nhìn tốt hơn hay không.
Tiền một cặp kính đi về đâu
Một cặp kính gồm hai phần mua riêng được: tròng và gọng. Giá của mỗi phần có thể chênh nhau nhiều lần, và hai phần phục vụ hai mục đích rất khác nhau.
| Phần | Ảnh hưởng tới việc nhìn | Ảnh hưởng tới vẻ ngoài và độ bền |
|---|---|---|
| Độ tròng đúng | Quyết định, là phần quan trọng nhất | Không |
| Chất liệu và chiết suất tròng | Tròng mỏng nhẹ hơn với độ cao, ít méo ở rìa | Kính nhẹ, mỏng, đẹp hơn với người độ cao |
| Lớp phủ tròng | Chống loá, chống trầy, chống bám nước giúp nhìn rõ và tròng bền | Có |
| Chất liệu gọng | Không trực tiếp, nhưng gọng cong vênh làm lệch tâm tròng | Độ bền, độ nhẹ, cảm giác đeo |
| Cái tên của gọng | Không | Chủ yếu thẩm mỹ và cảm giác |
Khi ngân sách có hạn, nhiều người làm nghề tư vấn kính thường gợi ý ưu tiên tròng trước, gọng sau. Một tròng tốt lắp trên gọng giá vừa cho bạn nhìn rõ; một gọng đắt lắp tròng chọn vội thì đẹp mà không giúp mắt.
Phép tính: tiền mỗi ngày đeo kính
Với người cận, viễn hay loạn đeo kính cả ngày, cặp kính là một trong những món đồ dùng nhiều giờ nhất trong đời sống. Vì vậy chi phí mỗi ngày của nó thường thấp hơn cảm nhận.
Ví dụ giả định: một cặp kính giá 4 triệu, đeo mười hai giờ mỗi ngày, dùng hai năm trước khi thay vì độ đổi hoặc tròng trầy. Hai năm là khoảng bảy trăm ba mươi ngày, mỗi ngày tốn chừng 5,5 nghìn đồng. Một cặp kính giá 1,5 triệu, cũng dùng hai năm, mỗi ngày tốn chừng 2 nghìn. Chênh lệch khoảng 3,5 nghìn mỗi ngày.
Nếu phần chênh ấy nằm ở tròng mỏng hơn cho người độ cao, lớp phủ giúp nhìn rõ khi lái xe ban đêm, hay tròng phù hợp hơn với nhu cầu đặc thù được tư vấn, thì khoản ấy đổi lấy sự dễ chịu mười hai giờ mỗi ngày. Nếu phần chênh nằm gần hết ở cái tên trên càng gọng, thì bạn đang trả 3,5 nghìn mỗi ngày cho vẻ ngoài. Điều đó cũng có thể hợp lý với người coi kính là một phần phong cách, chỉ cần biết rõ mình đang trả cho gì.
Phép tính thay đổi khi kính nhanh hỏng. Tròng trầy vì lau bằng vạt áo, gọng gãy vì để trong túi quần, kính rơi khi đi xe máy là những lý do khiến cặp kính đắt không sống đủ hai năm. Một hộp đựng tốt và khăn lau đúng loại là khoản chi nhỏ bảo vệ khoản chi lớn.
Những khoản trả thêm cho tròng thường có lý do
Tròng chiết suất cao với người độ cao. Người có độ kính cao thường thấy tròng thường dày, nặng, rìa méo. Tròng chiết suất cao mỏng và nhẹ hơn, đeo cả ngày đỡ mỏi sống mũi. Việc có cần hay không nên hỏi người đo kính dựa trên độ của bạn.
Lớp phủ chống loá cho người lái xe ban đêm. Với người hay đi đường tối, lớp phủ giảm phản chiếu giúp ánh đèn đối diện bớt loá. Đây là tính năng dùng thật mỗi đêm.
Tròng cho nhu cầu nhìn nhiều khoảng cách. Một số người ở tuổi trung niên cần nhìn rõ cả gần lẫn xa. Các loại tròng cho nhu cầu này thường đắt hơn và cần được đo, tư vấn kỹ ở cơ sở có chuyên môn. Đây là phần không nên tự chọn theo giá.
Lớp phủ chống trầy. Tròng ít trầy giữ được độ trong lâu hơn, kéo dài tuổi thọ của cả cặp kính, nhất là với người hay tháo ra đeo vào.
Những khoản trả thêm thường không cần
Tính năng nghe hay nhưng không hợp việc bạn làm. Một số lớp phủ được quảng cáo rộng rãi cho mọi người, trong khi lợi ích thật tuỳ vào công việc và thói quen. Trước khi trả thêm, hãy hỏi người đo kính tính năng đó có cần với công việc của bạn không, và lợi ích được chứng minh tới đâu.
Gọng đắt cho người hay làm rơi, làm gãy kính. Nếu bạn biết mình hay để kính lung tung, có trẻ nhỏ hay kéo kính, hoặc làm công việc dễ va đập, một gọng đắt chỉ làm nỗi lo lớn thêm. Gọng giá vừa, chắc chắn, dễ thay là lựa chọn bình tâm hơn.
Đổi gọng theo mốt khi độ không đổi. Đổi cả cặp kính chỉ vì muốn kiểu gọng mới, trong khi tròng còn tốt và độ không đổi, là khoản chi cho vẻ ngoài. Có nơi cho phép lắp tròng cũ vào gọng mới nếu vừa, nên hỏi trước.
Cặp kính thứ hai, thứ ba giống hệt nhau. Kính dự phòng có ích, nhưng không nhất thiết phải cùng mức giá với cặp chính. Một cặp dự phòng đúng độ, giá vừa, thường đủ.
Kính râm đắt tiền: trả cho mắt hay trả cho tên
Kính râm là nơi phần trả cho cái tên thường chiếm tỷ lệ lớn nhất. Với mắt, điều cần quan tâm là tròng có chặn được tia cực tím như công bố không, tròng có méo hình không, và độ tối có phù hợp với hoạt động của bạn không. Những điều này không phụ thuộc chủ yếu vào tên hãng.
Một chiếc kính râm tối màu nhưng không chặn tia cực tím có thể còn kém hơn không đeo, vì đồng tử giãn ra trong bóng tối của tròng và nhận nhiều tia có hại hơn. Vì vậy, kính râm rẻ không rõ nguồn gốc mới là thứ cần dè chừng, chứ không phải kính râm giá vừa có thông tin rõ ràng.
Với người lái xe, chạy bộ, đi biển nhiều, kính râm là món dùng thường xuyên, và trả thêm cho tròng tốt, gọng ôm chắc là hợp lý. Với người chỉ đeo vài lần mỗi năm trong chuyến du lịch, phần trả thêm cho cái tên có chi phí mỗi lần đeo khá cao.
Nếu bạn có bệnh lý về mắt hoặc đang điều trị, nên hỏi bác sĩ mắt về loại kính râm phù hợp trước khi mua.
Giữ cho cặp kính sống đủ lâu để đáng tiền
Phép tính tiền mỗi ngày đeo kính chỉ đúng khi cặp kính sống được hết thời gian bạn dự tính. Phần lớn kính hỏng sớm không phải vì chất lượng kém mà vì những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày.
Lau tròng bằng vạt áo, khăn giấy hoặc lau khô khi tròng còn bụi là cách nhanh nhất để tạo vết trầy li ti, lâu dần làm tầm nhìn mờ và loá. Cách nhẹ nhàng hơn là rửa tròng dưới vòi nước sạch, dùng một chút xà phòng dịu nếu bẩn dầu, rồi thấm bằng khăn chuyên dụng sạch.
Tháo kính bằng một tay, kéo một bên càng, lâu ngày làm gọng lệch, ốc lỏng, tròng không còn đúng tâm với mắt. Tháo bằng hai tay, cất kính trong hộp cứng khi không đeo, không úp mặt tròng xuống bàn, không để kính trên bảng điều khiển ô tô hay trong cốp xe máy nắng nóng.
Thỉnh thoảng mang kính tới nơi đã làm để chỉnh lại gọng, siết ốc, thay đệm mũi. Việc này thường nhanh, nhiều nơi không lấy phí, nhưng giúp kính ngồi đúng trên mặt và đeo dễ chịu hơn. Một cặp kính được chăm như vậy có thể dùng đủ lâu tới khi độ mắt thay đổi, và khoản tiền bỏ ra ban đầu được dùng trọn vẹn.
Những câu nên hỏi trước khi trả tiền cho cặp kính đắt
Một vài câu hỏi đơn giản giúp bạn biết mình đang trả cho phần nào, và phần nào có thể bớt.
- Độ kính của mình được đo khi nào, ở đâu, kết quả đó đã đủ mới chưa?
- Với độ và nhu cầu của mình, loại tròng nào là cần thiết, loại nào là thêm cho tiện?
- Mỗi lớp phủ được trả thêm giúp được gì trong công việc hằng ngày của mình?
- Giá gọng và giá tròng riêng là bao nhiêu?
- Nếu tròng trầy hoặc độ đổi, có thay tròng riêng được không, giữ gọng cũ được không?
- Chính sách bảo hành, chỉnh gọng, đổi tròng nếu đeo không quen là gì?
Câu trả lời cho những câu hỏi này cho thấy cơ sở bán kính có minh bạch không. Nơi sẵn lòng tách giá và giải thích rõ thường là nơi đáng tin hơn nơi chỉ gợi ý gói đắt nhất. Và nếu trong lúc đo kính bạn được khuyên đi khám chuyên khoa mắt, hãy đi khám trước khi bàn chuyện giá.
Câu hỏi thường gặp
Kính mắt đắt tiền có tốt cho mắt hơn kính rẻ không?
Điều tốt cho mắt là độ kính đúng và tròng phù hợp nhu cầu, được đo ở cơ sở có chuyên môn. Phần đắt hơn có thể nằm ở tròng tốt hơn, cũng có thể chỉ nằm ở tên của gọng, nên cần hỏi rõ giá từng phần.
Nên ưu tiên tiền cho tròng hay cho gọng kính?
Khi ngân sách có hạn, nhiều người ưu tiên tròng trước vì tròng quyết định việc nhìn. Gọng chủ yếu là thẩm mỹ và độ bền; gọng giá vừa, chắc chắn và vừa khuôn mặt thường đủ dùng.
Bao lâu nên đo lại mắt và thay kính?
Khoảng thời gian tuỳ độ tuổi, tình trạng mắt và lời khuyên của người khám. Nếu thấy nhìn mờ hơn, nhức mỏi, hoặc có thay đổi bất thường, nên đi khám mắt sớm thay vì chờ tới lúc thay kính.
Có nên mua kính chống ánh sáng xanh không?
Bài này không khuyên dùng hay không dùng một loại tròng cụ thể. Hãy hỏi bác sĩ mắt hoặc người đo kính có chuyên môn xem tính năng đó có cần với công việc và tình trạng mắt của bạn không trước khi trả thêm tiền.
Kính râm rẻ có hại cho mắt không?
Kính râm tối màu nhưng không chặn được tia cực tím có thể bất lợi cho mắt. Nên chọn kính có thông tin rõ ràng về khả năng chặn tia cực tím, từ nơi bán đáng tin, bất kể mức giá.
Có thay tròng mới vào gọng cũ được không?
Thường là được nếu gọng còn tốt và vừa với loại tròng mới. Nên hỏi cơ sở làm kính trước; cách này giúp tiết kiệm khi độ thay đổi mà bạn vẫn thích gọng đang dùng.